Kleszcze należą do gromady pajęczaków, do której zaliczamy także pająki czy roztocza. Wyróżniamy około 850 gatunków kleszczy. Wszystkie one posiadają 3 pary odnóży w czasie dojrzewania, a 4 pary odnóży, kiedy są dorosłe. Dzięki nim mogą przechodzić ze źdźbła trawy czy liści na swojego żywiciela - psa, kota czy człowieka. Kleszcze posiadają specjalny organ nazywany narządem Haller'a - wyczuwa on zapach, ciepło i wilgoć, dzięki czemu może łatwo znaleźć człowieka czy psa. Kleszcze wspinają się na koniuszek źdźbła trawy i tam czekają na zdobycz - kiedy czują, że zwierzę jest blisko - przechodzą na jego sierść.
Pożywieniem kleszczy jest krew - zarówno człowieka, jak i psa, kota czy każdego innego zwierzęcia. Kleszcze wkręcają się częścią swojej głowy w skórę i zaczynają ssać krew. Krew jest niezbędna do rozwoju wszystkich postaci kleszczy (oprócz jaja) - i dorosłych i młodocianych.
Cykl życiowy kleszczy trwa 2
lata. Przez ten czas z jaj złożonych przez samicę powstają kolejno:
larwa, nimfa i osobnik dorosły, który znów może złożyć jaja. W ten
sposób cykl znów się powtarza. Na wiosnę samica kleszcza składa do
ziemi jaja. Jednorazowo składa ona ok. 3000
jaj. Z nich, późnym latem, wylęgają się larwy.
Larwa, która jest
wielkości kropki, znajduje jakieś zwierzę (zwykle jest to ptak lub
gryzoń) i żywi się jego krwią przez klika dni. Potem opuszcza
swojego żywiciela i spada na ziemię. Tutaj, dobrze najedzona larwa,
rozwija się w następne stadium - nimfę -
zwykle ma to miejsce jesienią. Nimfy pozostają w ziemi na okres
zimy, są wtedy nieaktywne. Zbliżająca się wiosna aktywuje je i
zaczynają poszukiwać żywiciela. Kiedy go znajdą, piją jego krew
przez kilka dni i potem, już najedzone, spadają na ziemię, gdzie
przekształcają się w osobnika dorosłego.
Pod koniec lata i przez całą jesień dorosłe kleszcze (samce i samice) żywią się krwią i kopulują. Tuż przed zimą samce giną a, samice przeczekują zimę i na wiosnę znoszą jaja. Jeśli dorosłe kleszcze nie mogą na jesieni znaleźć żywiciela, przeczekują zimę i na wiosnę znów szukają żywiciela, piją jego krew, kopulują i samica składa jaja.
Kleszcze przenoszą
szereg chorób, które są niezwykle niebezpieczne zarówno dla zwierząt, jak
i dla człowieka. W Polsce najczęściej kleszcze przenoszą tzw. babeszjozę
(piroplazmozę) czyli zakażenie pierwotniakiem Babesia
canis. Zdarzają się także przypadki kleszczowego zapalenia mózgu u
ludzi oraz boreliozy (choroba z Lyme) u ludzi i
psów.
Ponadto kleszcze mogą wywoływać alergię
miejscową w postaci zaczerwienienia i bolesności skóry.
PRZYCZYNA - pierwotniak Babesia canis wywołujący tę chorobę. Wraz ze śliną kleszcza, pierwotniak dostaje się do krwi psa i wnika do wnętrza czerwonych krwinek (erytrocytów) i tutaj rozmnaża się. Czasem we wnętrzu czerwonej krwinki można znaleźć 2 czy nawet 4 pierwotniaki. Zaatakowane krwinki czerwone ulegają całkowitemu zniszczeniu, rozpadają się a z ich wnętrza wysypują się pierwotniaki i atakują kolejne erytrocyty - te znów rozpadają się, uwalniając pierwotniaki itd.
OBJAWY
- początkowo pies jest nieznacznie
osłabiony, co wynika z rozwijającej się anemii (czerwone krwinki są stale
atakowane i niszczone - z każdym dniem jest ich coraz mniej) i gorączki.
Pies może także mieć mniejszy apetyt. Potem choroba rozwija się bardzo
szybko - nagle pies całkiem słabnie, ma bardzo wysoką gorączkę, wymiotuje.
Dochodzi do uszkodzenia wątroby i nerek - pojawia się żółtaczka, a mocz ma
czerwony kolor. Niezbędna jest natychmiastowa pomoc lekarza
weterynarii.
Bardzo rzadko zdarza się przewlekła
babeszjoza. W takim przypadku pies ma co kilka dni czy tygodni gorączkę,
niechętnie je i bardzo szybko chudnie. W takim przypadku rozpoznanie
choroby jest bardzo trudne.
Objawy choroby, jej nagły początek i odpowiednia pora roku (czyli taka, kiedy są kleszcze) są ważną wskazówką dla lekarza. Jednak w celu potwierdzenia choroby niezbędne jest badanie krwi. Oglądając krew pod mikroskopem można zauważyć w czerwonych krwinkach pierwotniaki. Ponadto badanie to pozwala na ocenę stanu wątroby, nerek i określenie jak silna jest anemia. Niekiedy pomocne jest także badanie moczu.
LECZENIE
- długotrwałe i czasochłonne. Pies musi otrzymywać specjalne leki niszczące
pierwotniaki a także kroplówki i leki osłaniające wątrobę oraz nerki.
Niekiedy niezbędna jest transfuzja krwi. Często, mimo starań właściciela i
lekarza i stosowania odpowiednich leków, wiele zwierząt nie
przeżywa.
Choroby nie można także
wyleczyć całkowicie - po wyzdrowieniu, po jakimś czasie zwykle zdarzają
się nawroty, jednak zazwyczaj przebiegają one łagodniej. Dlatego tak ważne
jest stosowanie odpowiedniej profilaktyki - czyli zabezpieczanie psa przed
kleszczami. 
WIĘCEJ
PRZYCZYNA - bakterie z gatunku Borrelia burgdorferi przenoszone są przez kleszcze. Tylko niektóre gatunki kleszczy są rezerwuarem choroby, a sama choroba występuje u psów bardzo rzadko.Wraz ze śliną kleszcza bakterie przedostają się do krwi psa, skąd wędrują do wszystkich organów m.in. do serca, mózgu, nerek i stawów. W przypadku ciężarnej suki istnieje także niebezpieczeństwo, że zaatakowane zostaną płody. W zainfekowanych narządach dochodzi do stanu zapalnego i niszczenia tkanek.
OBJAWY - problemy z poruszaniem się, spowodowane silnym zapaleniem wielu stawów. Zaatakowane stawy są obrzęknięte, gorące i bolesne, pies ma gorączkę, nie je, jest apatyczny. Mogą wystąpić problemy z oddychaniem i powiększenie węzłów chłonnych. Jeśli doszło do zapalenia mózgu mogą pojawić się także objawy neurologiczne. W niektórych przypadkach dochodzi także do uszkodzenia serca i rozwoju artymii i niewydolności krążenia.
ROZPOZNANIE - trudne, ponieważ istnieje wiele chorób stawów, przy których dochodzi o ich obrzęku i bolesności. W diagnozie pomocne są badania krwi, moczu oraz badanie mazi pobranej z zaatakowanych stawów.
LECZENIE
- stosowanie
antybiotyków oraz środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Zwykle
pierwsze efekty leczenia widać już po 2-3 dniach - gorączka spada, pies
czuje się lepiej. Dodatkowo można także oziębiać chore stawy np. za pomocą
okładów. WIĘCEJ
Obecnie w Polsce jest kilka preparatów, które chronią psy i koty przed kleszczami. Zawarte w nich substancje zabijają kleszcze i są nieszkodliwe dla zwierząt (oczywiście jeśli są stosowane prawidłowo). Poniżej pokazane są zalecane przez autorów preparaty.
- ochrona przed kleszczami przez 30 dni, przed pchłami przez 60 dni
Nie
należy się martwić, gdy mimo zabezpieczenia znajdziemy na psie
kleszcza, gdyż nie ma substancji,
która odstrasza kleszcze i powoduje, że nie atakują one psa..
Wszystkie preparaty przeciwkleszczowe gwarantują jedynie, że kleszcz nie
będzie pił krwi i w ciągu 48 godzin zginie lub odpadnie. Wystarcza to zwykle, aby kleszcz
nie przeniósł choroby, gdyż musiałby on pić krew przez ponad
24 godziny.
Kleszcza można usunąć -
wykręcając go małymi szczypczykami, przy czym koniecznie trzeba kręcić w
lewo.
Nie wolno smarować kleszcza masłem, olejem,
smalcem, maściami itp. Nie należy także przypalać go czymś gorącym ani
polewać rozpuszczalnikami czy żrącymi substancjami (np. ACE).
©
2002 Książęta Północy.
Wszelkie
Prawa Zastrzeżone.All
rights reserved.
Webmaster/Design
by
Elżbieta Piotrowska
-800x600, 1280 x 1024
Ostatnie zmiany na tej stronie -02 marca 2006